Inleiding
Dit kaderdocument geeft weer hoe de gemeente Heerde de komende vier jaar inspeelt op de actuele ontwikkelingen en trends. Naast de reguliere taken geven we een aantal ontwikkelingen de komende vier jaar extra aandacht. Centraal in dit kaderdocument staan begrippen zoals eigen kracht, zelfredzaamheid, normaliseren, kansengelijkheid, leefbaarheid, gezondheid. Daarnaast staan ook begrippen als veiligheid, vroegsignalering en (sociale) inclusie centraal. Mantelzorgers, vrijwilligers, sport en cultuur zijn belangrijke pijlers voor de ontwikkelingen binnen het sociaal domein. Het sociaal domein richt zich primair op uitvoeringstaken op basis van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo), de Participatiewet, de Jeugdwet en de Wet publieke gezondheid. Door de invoering van onder andere de Wet verplichte ggz, de Wet zorg en dwang en diverse andere wetswijzigingen zijn er nieuwe taken naar de gemeente gekomen. We verwachten in de komende jaren nog meer wetswijzigingen die invloed hebben op het sociaal domein. Zo komen de voorzieningen voor beschermd wonen de komende jaren naar de regiogemeenten.
Welke invloeden zien we de komende vier jaar
De economische situatie en de arbeidsmarkt beïnvloeden vooral het gebruik van inkomensondersteunende voorzieningen. De dynamiek op gebied van participatie verandert ook doordat er nieuwe groepen toe zijn getreden tot de bijstand. Verder hebben de wijzigingen van bijvoorbeeld de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) en de nieuwe Wet inburgering 2021 consequenties voor de taken van de gemeente.
We zien dat de komende jaren de vergrijzing invloed heeft op het sociaal domein. Het zorgt voor een groeiend aantal inwoners met ondersteunings- en zorgvragen. Maar ook voor een groeiend personeelstekort in de zorg. (Gezondheids-)problemen staan nooit op zich zelf. Er is vaak samenhang met andere problemen, zoals armoede, eenzaamheid en het ontstaan van huiselijk geweld.
Als het gaat om opvoeden en -groeien hebben sommige kinderen/jongeren en ouders te maken met behoorlijke uitdagingen. In deze groep bevinden zich bovendien de meest kwetsbare en hulpbehoevende jeugdigen, waar zich een opstapeling van zorg en ondersteuning voordoet. Vroegtijdige signalering is daarom van groot belang om tijdig ondersteuning te bieden en verergering van problemen te voorkomen. Het (volks)gezondheidsbeleid staat in het licht van positieve gezondheid. Positieve gezondheid is een bredere kijk op gezondheid. Met deze benadering draag je bij aan het vermogen van mensen om met de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen in het leven om te gaan. Én om zo veel mogelijk eigen regie te voeren.
Uitdagingen en veranderingen
Binnen het sociaal domein komen er steeds meer taken en verantwoordelijkheden bij de gemeente te liggen. Het komt geregeld voor dat we hiervoor onvoldoende budget ontvangen vanuit het rijk. De grootste verandering is dat de gemeente een beweging moet gaan maken van binnen naar buiten. Hierdoor komt de gemeente dichter bij de inwoner. Ook bouwt de gemeente meer aan partnerschappen met zorgaanbieders, lokale partners, sportvereniging én steeds meer met de inwoners zelf. Dit vraagt een ambtelijke organisatie die uitwisseling zoekt met de samenleving. De gemeente krijgt meer verantwoordelijkheid maar moet ook loslaten en ketenpartners het vertrouwen geven. De gemeente wordt opdrachtgever maar ook samenwerkingspartner van (zorg)organisaties.
